به گزارش ستاد رویداد تراکنش ایران، سعید ذوالقدریها، مدیرعامل اپلیکیشن آپ و عضو هیئتمدیره شرکت آسان پرداخت، در گفتوگو با استودیو دوازدهمین رویداد تراکنش ایران، به تشریح برنامههای این مجموعه برای توسعه پرداختهای موبایلی، کاهش وابستگی به کارتهای بانکی و گسترش خدمات مالی دیجیتال پرداخت. تغییر رویکرد آپ از یک سوپراپلیکیشن عمومی به سوپراپلیکیشن فینتکی، محور اصلی برنامههای جدید این مجموعه است که با هدف ارائه خدمات متنوعتر مالی و ایجاد تجربهای سادهتر برای کاربران دنبال میشود.
افزایش هزینههای زیرساخت پرداخت کارتی و گسترش فناوریهای نوین در بازارهای جهانی، ضرورت بازنگری در شیوههای متداول پرداخت را بیش از گذشته مطرح کرده است. در چنین شرایطی، استفاده از گوشی هوشمند بهجای کارت بانکی یا دستگاه کارتخوان میتواند ضمن کاهش وابستگی به تجهیزات فیزیکی، امکان توسعه خدمات اعتباری و پرداختهای دیجیتال را فراهم کند؛ مسیری که به اعتقاد مدیرعامل اپلیکیشن آپ، تحقق گسترده آن در ایران به همکاری بانکها، شرکتهای پرداخت و نهادهای تنظیمگر وابسته است.
حرکت صنعت پرداخت از کارتهای بانکی به گوشیهای هوشمند
تحول الگوهای پرداخت در جهان، یکی از محورهای اصلی نشست تخصصی «پایان پرداخت کارتی» بود که با حضور مدیرعامل اپلیکیشن آپ در دوازدهمین رویداد تراکنش ایران برگزار شد. ذوالقدریها با اشاره به افزایش استفاده از ابزارهای موبایلی در سالهای اخیر توضیح داد که صنعت پرداخت در بسیاری از کشورها بهتدریج از پرداخت نقدی و کارتهای فیزیکی فاصله گرفته و به سمت راهکارهایی حرکت کرده است که انجام تراکنش را با استفاده از گوشی هوشمند امکانپذیر میکنند.
براساس آمارهایی که در این گفتوگو مطرح شد، استفاده از پرداختهای موبایلی و غیرکارتی در جهان پس از همهگیری کرونا بیش از ۱۰ برابر افزایش یافته و سهم ابزارهای موبایلی از پرداختهای خرید حضوری به بیش از ۳۷ درصد رسیده است. همچنین به تجربه چین اشاره شد که به گفته ذوالقدریها، بیش از ۸۹ درصد پرداختها در آن از طریق پلتفرمهای موبایلی انجام میشود. این آمارها در مقایسه با سهم محدود پرداختهای غیرکارتی در ایران، از نگاه وی بیانگر فاصله موجود و ظرفیت توسعه این خدمات در بازار داخلی هستند.
هزینه بالای نگهداری و توسعه زیرساختهای پرداخت کارتی، عامل دیگری است که حرکت به سمت روشهای جدید را ضروری میکند. به گفته مدیرعامل اپلیکیشن آپ، بیش از ۹۱ درصد تراکنشهای شبکه پرداخت کشور از نوع تراکنشهای خرد هستند و مدیریت این حجم از عملیات از طریق تجهیزات متداول، هزینه قابلتوجهی به شبکه تحمیل میکند. استفاده از کیف پول دیجیتال، پرداخت مبتنی بر کیوآرکد (QR Code)، فناوری ارتباط میدان نزدیک (NFC) و خدمات اعتباری میتواند بخشی از این فشار را کاهش دهد و مسیر ارائه خدمات سریعتر و متنوعتر را هموار کند.
پرداخت بدون کارت با NFC و کیوآرکد در آپ توسعه یافته است
راهاندازی خدمات پرداخت مبتنی بر NFC و کیوآرکد، از اقدامات انجامشده در مسیر توسعه پرداختهای غیرکارتی آپ است. این خدمات با همکاری بانک مرکزی و شاپرک در اختیار کاربران قرار گرفتهاند تا امکان استفاده از گوشی هوشمند برای انجام تراکنشهای حضوری فراهم شود. در روش پرداخت مبتنی بر NFC، کاربر میتواند کارتهای بانکی خود را در اپلیکیشن تعریف کند و هنگام خرید، بهجای استفاده مستقیم از کارت فیزیکی، پرداخت را با نزدیک کردن گوشی به کارتخوان سازگار انجام دهد.
تمرکز بر تجمیع کارتها و خدمات مالی در یک اپلیکیشن، بخشی از راهبرد آپ برای سادهسازی تجربه پرداخت است. این رویکرد میتواند نیاز کاربران به همراه داشتن چندین کارت بانکی را کاهش دهد و دسترسی به روشهای مختلف پرداخت را از طریق یک بستر واحد فراهم کند. توسعه چنین خدماتی، علاوه بر زیرساخت فنی مناسب، به رعایت الزامات امنیتی، سازگاری تجهیزات و ایجاد تجربهای قابلاعتماد برای کاربران نیاز دارد.
گسترش پرداختهای موبایلی همچنین با برنامه تبدیل آپ به یک سوپراپلیکیشن فینتکی ارتباط دارد. در این مدل، ارائه خدمات صرفاً به انجام تراکنشهای متداول محدود نمیشود و مجموعهای از ابزارهای پرداخت، خدمات اعتباری و راهکارهای مالی میتوانند در یک محیط یکپارچه در اختیار کاربران قرار گیرند. به گفته ذوالقدریها، آپ با برخورداری از پایگاه گسترده کاربران خود، روزانه تا ۱۰ میلیون تراکنش مالی را پشتیبانی میکند و قصد دارد از این ظرفیت برای افزایش استفاده از روشهای نوین پرداخت بهره ببرد.
گوشی موبایل میتواند جای دستگاه کارتخوان را بگیرد
یکی از برنامههای مهم آپ، عرضه راهکار SoftPOS است که امکان استفاده از گوشی هوشمند بهعنوان ابزار پذیرش پرداخت را فراهم میکند. برخلاف روشهای متداول که فروشنده برای دریافت وجه به دستگاه کارتخوان مستقل نیاز دارد، این فناوری میتواند در شرایط فنی مناسب و با استفاده از گوشی سازگار، انجام تراکنش را بدون تجهیزات جداگانه امکانپذیر کند. مدیرعامل اپلیکیشن آپ در این گفتوگو از برنامه عرضه این خدمت در آینده نزدیک خبر داد، اما زمان مشخصی برای راهاندازی عمومی آن اعلام نکرد.
اهمیت این فناوری با توجه به هزینه تأمین و نگهداری دستگاههای کارتخوان بیشتر میشود. ذوالقدریها با اشاره به وجود بیش از ۱۱ میلیون دستگاه کارتخوان در کشور، هزینه هر دستگاه را بین ۲۰ تا ۵۰ میلیون تومان عنوان کرد و توضیح داد که تداوم توسعه شبکه پرداخت صرفاً از طریق تجهیزات فیزیکی، فشار مالی قابلتوجهی بر بازیگران این صنعت وارد میکند.
جایگزینی تدریجی بخشی از این تجهیزات با گوشیهای هوشمند میتواند به کاهش هزینه پذیرش پرداخت و تسهیل دسترسی کسبوکارها به خدمات مالی کمک کند. با این حال، تحقق این هدف به توسعه زیرساختهای پذیرندگی، پشتیبانی شبکه پرداخت و فراهم شدن شرایط استفاده گسترده از فناوریهای جدید وابسته است. از نگاه مدیرعامل اپلیکیشن آپ، آینده پرداخت در ایران باید به سمت استفاده بیشتر از ابزارهای دیجیتال حرکت کند و وابستگی به کارتهای فیزیکی و پایانههای متداول بهتدریج کاهش یابد.
توسعه پرداخت موبایلی به همکاری بانکها و شرکتهای پرداخت نیاز دارد
گسترش فناوریهای غیرکارتی تنها با عرضه یک محصول جدید محقق نمیشود و به همراهی مجموعهای از بازیگران صنعت وابسته است. بانکها، شرکتهای ارائهدهنده خدمات پرداخت (PSP)، نهادهای تنظیمگر و شرکتهای نوآور، هر یک در فراهم کردن زیرساختها و توسعه پذیرش عمومی این خدمات نقش دارند. نبود هماهنگی میان این بخشها میتواند حتی در صورت آماده بودن فناوری، سرعت ورود راهکارهای جدید به بازار را محدود کند.
تجربه گسترش خدمات کارتبهکارت و پرداخت قبوض از طریق اپلیکیشنهای موبایلی، از نمونههایی بود که در این گفتوگو برای توضیح اهمیت تجربه کاربری مطرح شد. خدماتی که پیشتر بخش قابلتوجهی از آنها از طریق دستگاههای خودپرداز یا روشهای حضوری انجام میشد، بهتدریج به قابلیتهایی رایج در اپلیکیشنهای مالی تبدیل شدند. به اعتقاد ذوالقدریها، اگر پرداختهای غیرکارتی نیز بتوانند تجربهای ساده، سریع و قابلاعتماد در اختیار مردم قرار دهند، امکان گسترش استفاده از آنها در کشور وجود خواهد داشت.
توسعه این بازار همچنین به همکاری شرکتهای نوآور و کسبوکارهای نوپا نیاز دارد. مدیرعامل اپلیکیشن آپ با اشاره به سرعت تحولات فناوری و افزایش نقش هوش مصنوعی در توسعه خدمات، از دانشجویان، جوانان و استارتاپهای دارای ایدههای خلاقانه دعوت کرد تا پیشنهادهای خود را در حوزه پرداخت و فناوری مالی با این مجموعه مطرح کنند. هدف از این همکاریها، استفاده از ظرفیت ایدههای تازه برای توسعه خدمات و افزایش سرعت نوآوری در صنعت پرداخت عنوان شد.
دستاوردهای رویداد تراکنش باید به همکاریهای عملی منجر شوند
حضور آپ در دوازدهمین رویداد تراکنش ایران با معرفی خدمات جدید در بخش نمایشگاهی و مشارکت در نشستهای تخصصی همراه بود. این مجموعه با همکاری بانک شهر، بخشی از برنامههای خود در مسیر توسعه سوپراپلیکیشن فینتکی را ارائه کرد و در نشست «پایان پرداخت کارتی» نیز به بررسی تحولات آینده صنعت پرداخت و ضرورت گسترش ابزارهای غیرکارتی پرداخت پرداخت.
از نگاه ذوالقدریها، برگزاری رویدادهای تخصصی میتواند به تقویت ارتباط میان بازیگران صنعت پرداخت، تبادل تجربه و آشنایی با فناوریهای جدید کمک کند. حضور بانکها، شرکتهای پرداخت و مجموعههای فناورانه در یک فضای مشترک، فرصت بررسی چالشهای اجرایی و شناسایی ظرفیتهای همکاری را افزایش میدهد؛ موضوعی که برای توسعه زیرساختهای نوین پرداخت و گسترش استفاده از آنها در بازار اهمیت دارد.
حرکت از پرداخت کارتی به روشهای موبایلی، نیازمند مجموعهای از تغییرات فنی، اقتصادی و رفتاری است که اجرای آنها بدون همکاری گسترده صنعت امکانپذیر نخواهد بود. برنامههای آپ برای توسعه NFC، کیوآرکد و SoftPOS نیز در همین چارچوب دنبال میشوند و میزان موفقیت آنها به فراهم شدن زیرساختهای مناسب، همراهی نهادهای مرتبط و استقبال کاربران و پذیرندگان از شیوههای جدید پرداخت وابسته خواهد بود.
علاقهمندان برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانند به سایت تراکنش ایران مراجعه کنند. همچنین اخبار و گزارشهای رویداد از طریق سایت فابانیوز منتشر میشود.

برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید ویژهنامه دوازدهمین رویداد بزرگ تراکنش ایران را دریافت کنید.

تراکنش دوازدهم ایران با حضور مدیران، متخصصان، بانکها و شرکتهای فعال در اکوسیستم صنایع مالی، بانکی، پرداخت، نوآوری، فناوری، تجارت الکترونیکی و اقتصاد دیجیتال برگزار شد و نشستهای تخصصی آن به بررسی چالشها و فرصتهای این حوزهها اختصاص داشت.

گفتوگوی کاربران
نظر شما میتواند این بحث را کاملتر کند.
اولین نفری باشید که درباره این نوشته گفتگو را شروع میکند.