به گزارش ستاد رویداد تراکنش ایران، افسانه خجسته، عضو هیئت‌مدیره و مدیر فروش شرکت آلیاسیس ارتباط، در گفت‌وگو با استودیو دوازدهمین رویداد تراکنش ایران، به بررسی ضرورت بازنگری در شیوه‌های مدیریت ریسک و حفظ تداوم کسب‌وکار در صنعت مالی و بانکی پرداخت. وی با اشاره به موضوع نشست تخصصی این شرکت درباره تداوم کسب‌وکار، توضیح داد که شرایط بحرانی و تهدیدهای پیش روی سازمان‌ها، ضرورت حرکت از برنامه‌ریزی‌های محدود و مقطعی به سمت شناسایی جامع آسیب‌پذیری‌ها و آمادگی عملیاتی برای مواجهه با سناریوهای مختلف را افزایش داده است.
پایداری خدمات بانکی در شرایط بحران، تنها با برخورداری از تجهیزات پیشرفته یا رعایت مجموعه‌ای از استانداردهای فنی تضمین نمی‌شود. آنچه اهمیت دارد، شناخت دقیق نقاط آسیب‌پذیر، ارزیابی عملکرد زیرساخت‌ها در شرایط غیرعادی و فراهم کردن سازوکارهایی است که بتوانند آثار اختلال را بر خدمات ارائه‌شده به مشتریان به حداقل برسانند. این رویکرد، مدیریت تداوم کسب‌وکار را به فرایندی مستمر تبدیل می‌کند که باید هم‌زمان با تغییر شرایط، توسعه سامانه‌ها و ظهور تهدیدهای جدید مورد بازنگری قرار گیرد.
مدیریت ریسک باید فراتر از تجهیزات و استانداردهای فنی باشد
یکی از چالش‌های مهم سازمان‌ها و بانک‌ها در برنامه‌ریزی برای تداوم کسب‌وکار، محدود شدن ارزیابی‌های امنیتی و عملیاتی به زیرساخت‌ها و تجهیزات است. خجسته با اشاره به این مسئله توضیح داد که برخی مجموعه‌ها با وجود صرف منابع قابل‌توجه برای شناسایی آسیب‌پذیری‌ها، بیشتر بر رعایت استانداردهای مشخص تمرکز می‌کنند و ارزیابی جامعی از شرایط واقعی بهره‌برداری، تنظیمات سامانه‌ها و نقاط احتمالی اختلال انجام نمی‌دهند.
به اعتقاد وی، مدیریت مؤثر ریسک نیازمند بررسی تمام ابعاد فعالیت سازمان و شناخت ارتباط میان عوامل مختلفی است که می‌توانند پایداری خدمات را تحت تأثیر قرار دهند. تجهیزاتی که سال‌ها در یک مجموعه مورد استفاده قرار گرفته‌اند، ممکن است در طول زمان و بر اثر تغییر تنظیمات، شیوه بهره‌برداری یا شرایط محیطی با آسیب‌پذیری‌های تازه‌ای مواجه شوند. از همین رو، صرف دریافت تأییدیه‌های فنی یا رعایت الزامات اولیه نمی‌تواند جایگزین ارزیابی‌های دوره‌ای و بررسی دقیق عملکرد سامانه‌ها شود.
شناسایی ریسک‌ها باید به‌گونه‌ای انجام شود که سازمان علاوه بر آگاهی از وضعیت فعلی زیرساخت‌های خود، بتواند پیامدهای احتمالی اختلال در بخش‌های مختلف را نیز ارزیابی کند. چنین شناختی به مدیران کمک می‌کند تا اقدامات اصلاحی را براساس میزان اهمیت آسیب‌پذیری‌ها اولویت‌بندی کنند و منابع موجود را به بخش‌هایی اختصاص دهند که بیشترین تأثیر را بر استمرار خدمات دارند.
شبیه‌سازی بحران، آمادگی سازمان‌ها را افزایش می‌دهد
استفاده از شبیه‌سازها و طراحی سناریوهای آزمایشی، یکی از راهکارهای مورد تأکید در این گفت‌وگو بود. به گفته عضو هیئت‌مدیره آلیاسیس ارتباط، سازمان‌ها باید بتوانند با بررسی سناریوهای مختلف، نقاط آسیب‌پذیر را پیش از تبدیل شدن به اختلالات جدی شناسایی کنند و میزان آمادگی خود را برای مواجهه با شرایط بحرانی بسنجند. این ارزیابی‌ها باید از بررسی وضعیت تجهیزات فراتر بروند و نحوه عملکرد خدمات، فرایندهای اجرایی و سازوکارهای پاسخ‌گویی به بحران را نیز در بر بگیرند.
در این رویکرد، پایش مستمر ریسک‌ها می‌تواند مانند یک سامانه هشدار و رصد عمل کند و به شناسایی لایه‌هایی کمک کند که احتمال بروز آسیب در آن‌ها وجود دارد. بررسی نتایج شبیه‌سازی‌ها، اصلاح نقاط ضعف و تکرار آزمون‌ها در بازه‌های زمانی مشخص، زمینه بهبود تدریجی آمادگی سازمان را فراهم می‌کند. هدف از این اقدامات آن است که بانک‌ها و شرکت‌های مالی پیش از وقوع بحران، شناخت روشن‌تری از نقاط ضعف و راهکارهای مقابله با آن‌ها داشته باشند.
تداوم کسب‌وکار نیز نباید صرفاً با هدف بقای سازمان در شرایط اضطراری دنبال شود، بلکه حفظ کیفیت و استمرار خدمات مشتریان باید در مرکز برنامه‌ریزی قرار گیرد. اجرای سناریوهای آزمایشی و بازبینی دوره‌ای برنامه‌ها می‌تواند به کاهش آثار بحران بر فعالیت‌های روزمره کمک کند و احتمال توقف گسترده خدمات را کاهش دهد.
استفاده از تجربه متخصصان برای شناسایی دقیق‌تر آسیب‌پذیری‌ها
همکاری با مشاوران و متخصصانی که تجربه مواجهه با بحران‌های واقعی را دارند، بخش دیگری از راهکارهای مطرح‌شده برای تقویت تاب‌آوری سازمان‌ها بود. خجسته معتقد است بهره‌گیری از دانش و تجربه افرادی که در مدیریت شرایط بحرانی و بررسی آسیب‌پذیری‌های زیرساختی فعالیت کرده‌اند، می‌تواند به شناخت دقیق‌تر تهدیدها و انتخاب راهکارهای مؤثرتر کمک کند.
تبادل تجربه میان بانک‌ها، شرکت‌های فناوری و متخصصان این حوزه، فرصتی برای بررسی نقاط ضعف مشترک و استفاده از راهکارهایی فراهم می‌کند که پیش‌تر در شرایط واقعی آزموده شده‌اند. شکل‌گیری همکاری‌های تخصصی و بررسی مشترک سناریوهای بحران نیز می‌تواند از محدود شدن تصمیم‌گیری‌ها به دیدگاه یک سازمان جلوگیری کند و به طراحی برنامه‌هایی جامع‌تر برای استمرار خدمات منجر شود.
از نگاه عضو هیئت‌مدیره آلیاسیس ارتباط، شناسایی ریسک، بررسی عملکرد و اصلاح سازوکارهای مدیریت بحران باید در قالب چرخه‌ای مستمر دنبال شود. در چنین فرایندی، نتیجه ارزیابی‌ها به اصلاح برنامه‌های عملیاتی منجر می‌شود و تجربه‌های به‌دست‌آمده از هر مرحله، مبنای بررسی‌های بعدی قرار می‌گیرد. استمرار این چرخه، سازمان را برای مواجهه با تغییرات و تهدیدهای آینده آماده‌تر می‌کند.
آلیاسیس ارتباط بر توسعه همکاری‌های تخصصی تأکید دارد
آمادگی برای مشارکت در برنامه‌های مرتبط با تداوم کسب‌وکار و مدیریت ریسک، از دیگر موضوعاتی بود که در این مصاحبه مطرح شد. خجسته با اشاره به رویکرد شرکت آلیاسیس ارتباط در این حوزه، از برنامه‌ریزی این مجموعه برای ایفای نقش فعال‌تر در همکاری‌های تخصصی و کمک به شناسایی و ارزیابی آسیب‌پذیری‌های سازمانی سخن گفت.
به اعتقاد وی، افزایش تاب‌آوری صنعت مالی و بانکی به مشارکت مجموعه‌های مختلف و استفاده از ظرفیت‌های مشترک نیاز دارد. سازمان‌ها با بهره‌گیری از تجربه متخصصان، طراحی سناریوهای واقع‌بینانه و بازبینی مستمر برنامه‌های مدیریت بحران می‌توانند آمادگی خود را در برابر اختلالات افزایش دهند و آثار احتمالی آن‌ها را بر خدمات مشتریان کاهش دهند.
برآیند این گفت‌وگو بر ضرورت تبدیل تداوم کسب‌وکار از مجموعه‌ای از الزامات و اقدامات مقطعی به فرایندی دائمی و قابل ارزیابی متمرکز بود. رویکردی که در آن شناسایی آسیب‌پذیری‌ها، آزمون سناریوهای بحرانی، استفاده از تجربه‌های تخصصی و اصلاح مستمر برنامه‌ها، در کنار یکدیگر به حفظ پایداری خدمات مالی و بانکی کمک می‌کنند.
علاقه‌مندان برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به سایت تراکنش ایران مراجعه کنند. همچنین اخبار و گزارش‌های رویداد از طریق سایت فابانیوز منتشر می‌شود.
برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید ویژه‌نامه دوازدهمین رویداد بزرگ تراکنش ایران را دریافت کنید.
تراکنش دوازدهم ایران با حضور مدیران، متخصصان، بانک‌ها و شرکت‌های فعال در اکوسیستم صنایع مالی، بانکی، پرداخت، نوآوری، فناوری، تجارت الکترونیکی و اقتصاد دیجیتال برگزار شد و نشست‌های تخصصی آن به بررسی چالش‌ها و فرصت‌های این حوزه‌ها اختصاص داشت.
گفت‌وگوی کاربران
نظر شما می‌تواند این بحث را کامل‌تر کند.
اولین نفری باشید که درباره این نوشته گفتگو را شروع می‌کند.